loperk W handlu międzynarodowym coraz częściej pojawiają się wymogi dotyczące pochodzenia surowców i sposobu ich pozyskiwania, co przekłada się na praktyczne wyzwania dla firm. Właśnie w takim kontekście pada skrót EUDR, który zaczyna mieć realny wpływ na łańcuchy dostaw oraz dokumentację. Zrozumienie, czym jest EUDR, pomaga przewidzieć, jakie informacje będą potrzebne w kontaktach z kontrahentami i instytucjami. W tym tekście wyjaśniam, czym jest eudr, jakie obowiązki może wprowadzać oraz jak firmy przygotowują się do nowych wymagań.
Co to jest EUDR i dlaczego budzi zainteresowanie
EUDR to skrót, który w praktyce najczęściej odnosi się do unijnych przepisów dotyczących zrównoważonego handlu surowcami rolnymi i leśnymi. W uproszczeniu chodzi o to, żeby towary trafiające na rynek UE nie przyczyniały się do wylesiania, degradacji gruntów czy naruszania praw lokalnych społeczności. Dla przedsiębiorstw oznacza to konieczność udowodnienia, skąd pochodzi surowiec i czy w całym łańcuchu dostaw nie doszło do naruszeń. W efekcie eudr staje się elementem codziennej pracy działów zakupów i logistyki.
W praktyce EUDR zmienia sposób, w jaki firmy dokumentują pochodzenie produktów i jak weryfikują swoich dostawców. To z kolei wpływa na procesy wewnętrzne, raportowanie oraz ryzyko operacyjne. Z tego powodu coraz częściej pojawia się potrzeba zbudowania przejrzystego systemu gromadzenia danych i śledzenia łańcucha dostaw.
Jakie produkty mogą być objęte regulacjami EUDR
Wśród towarów najczęściej kojarzonych z regulacjami EUDR wymienia się produkty rolne i leśne, które w praktyce często stanowią podstawę eksportu i importu. Dla wielu firm oznacza to, że nawet jeśli działają lokalnie, to w relacjach z partnerami z UE muszą wykazać zgodność z określonymi kryteriami. Właśnie dlatego warto wcześniej ustalić, które surowce mogą podlegać kontroli i jak wygląda ich ścieżka od pola do półki.
W praktyce firmy muszą ocenić ryzyko dla poszczególnych dostaw i przygotować dowody na to, że nie doszło do naruszeń wylesiania czy degradacji gruntów. Brak takiej dokumentacji może skutkować koniecznością wstrzymania dostaw lub problemami w relacjach z klientami. Więcej informacji znajdziesz na https://jdp-law.pl/newsletter/eudr-rozporzadzenie-ue-dotyczace-wylesiania-i-degradacji-lasow-biuletyn-esg/
Jakie obowiązki może wprowadzać rozporządzenie EUDR
Z punktu widzenia przedsiębiorstwa najważniejsze jest to, że przepisy mogą nakładać obowiązek identyfikacji pochodzenia surowca, weryfikacji ryzyka oraz utrzymywania dokumentacji. Ostateczne wymagania zależą od konkretnego rozporządzenia i sektora, ale wspólnym elementem jest konieczność przejrzystości łańcucha dostaw. Firmy muszą wykazać, że stosują procedury pozwalające wykluczyć naruszenia w obszarze środowiska lub praw człowieka.
W praktyce oznacza to, że działania kontrolne nie kończą się na podpisaniu umowy z dostawcą. W wielu przypadkach konieczne jest monitorowanie realizacji dostaw, analiza ryzyka oraz gromadzenie dowodów w postaci dokumentów i raportów. Takie podejście staje się elementem codziennego zarządzania ryzykiem.
Jak firmy przygotowują się do wymogów związanych z EUDR
Wdrożenie wymogów związanych z EUDR zwykle zaczyna się od mapowania łańcucha dostaw i identyfikacji miejsc, w których pojawia się największe ryzyko. Firmy analizują, które surowce pochodzą z regionów o wysokim ryzyku wylesiania, a następnie ustalają, jakie dane będą potrzebne do udokumentowania zgodności. W wielu przypadkach pojawia się też potrzeba weryfikacji dostawców i budowania długofalowej współpracy opartej na przejrzystości.
Najważniejsze jest przygotowanie systemu, który pozwala szybko zebrać potrzebne informacje i reagować na zmiany w łańcuchu dostaw. W przeciwnym razie dokumentacja może powstawać ad hoc, co zwiększa ryzyko błędów i opóźnień.
Przykłady praktycznych działań w firmie
W zależności od wielkości i profilu działalności działania mogą wyglądać różnie. W mniejszych firmach często wystarcza uporządkowanie dokumentów i ustalenie zasad komunikacji z dostawcami. W większych przedsiębiorstwach konieczne jest wdrożenie systemu informatycznego, który pozwala śledzić pochodzenie surowca oraz weryfikować zgodność z wymaganiami. Kluczowe staje się także szkolenie zespołów, bo to one w praktyce odpowiadają za codzienne decyzje zakupowe i kontrolę dostaw.
Poniżej przedstawiam przykładowe kroki, które często pojawiają się w procesach wdrożeniowych:
- Ustalenie listy surowców i produktów, które mogą podlegać regulacjom;
- Określenie źródeł dostaw oraz identyfikacja regionów o podwyższonym ryzyku;
- Wprowadzenie wymogów dokumentacyjnych dla dostawców i systemu weryfikacji;
- Regularne monitorowanie i aktualizacja danych w odpowiedzi na zmiany w łańcuchu dostaw.
Jak rozpoznać, czy eudr dotyczy Twojej firmy
Na etapie wstępnej analizy warto zwrócić uwagę na to, czy firma importuje lub przetwarza surowce, które są często kojarzone z ryzykiem wylesiania, takie jak olej palmowy, soja, kawa, kakao czy drewno. Jeżeli tak, to prawdopodobnie pojawi się potrzeba przygotowania dokumentacji oraz wdrożenia procedur weryfikacyjnych. Nawet jeśli firma działa na rynku lokalnym, to relacje z kontrahentami z UE mogą wymagać spełnienia określonych standardów.
W praktyce najważniejsze jest zrozumienie, że eudr ma wpływ nie tylko na dział zakupów, ale również na logistykę, zgodność z prawem oraz relacje z klientami. Z tego powodu warto traktować to jako element strategii operacyjnej, a nie jedynie formalność.
Porównanie podejść do zgodności w firmach
Firmy różnie podchodzą do wymogów związanych z EUDR, w zależności od skali działalności i struktury łańcucha dostaw. Poniższa tabela pokazuje typowe różnice w podejściu do dokumentacji i monitoringu.
| Obszar | Mała firma | Duże przedsiębiorstwo |
|---|---|---|
| Źródła danych | dokumenty od dostawców i faktury | systemy ERP i narzędzia do śledzenia pochodzenia |
| Weryfikacja ryzyka | ocena ręczna i kontakt z dostawcą | analiza danych, audyty i wskaźniki ryzyka |
| Reakcja na niezgodności | negocjacje i korekty zamówień | ustalanie planów naprawczych i zmiana dostawców |
Jak przygotować się do zmian bez nadmiernego obciążenia firmy
Wdrożenie wymogów związanych z EUDR może wydawać się obciążające, ale w praktyce można je rozłożyć na etapy. Warto zacząć od uporządkowania danych, ustalenia priorytetów i budowania relacji z dostawcami, którzy są w stanie dostarczać informacje w sposób przejrzysty. Nie zawsze trzeba od razu wprowadzać zaawansowane systemy informatyczne, ale trzeba mieć plan działania i odpowiedzialne osoby.
Ważne jest, żeby podejście było realistyczne i dostosowane do możliwości firmy, bo to zwiększa szanse na trwałe utrzymanie zgodności w codziennej pracy. W przeciwnym razie procedury szybko przestaną działać i będą traktowane jako formalność, a nie realne narzędzie zarządzania ryzykiem.
Jeżeli Twoja firma zaczyna stykać się z wymogami EUDR, warto zrobić pierwszy krok już teraz i ustalić, które produkty oraz dostawcy wymagają szczególnej uwagi. Taka analiza pozwala przygotować się na zmiany bez zbędnego stresu i bez nagłych korekt w ostatniej chwili.
